انجمن خانوم خانوما

نسخه‌ی کامل: لجبازی در کودکان
شما در حال مشاهده‌ی نسخه‌ی متنی این صفحه می‌باشید. مشاهده‌ی نسخه‌ی کامل با قالب بندی مناسب.
لجبازی کودکانه، رفتار یا واکنش نامناسبی است که بچه‌ها برای رسیدن به خواسته‌های‌شان از خود نشان می‌دهند. آنها به کمک انواع رفتارهای خشن یا گریه می‌خواهند به خواسته‌های مطلوب یا نامطلوبشان برسند و آنچه را می‌خواهند به دست آورند. بنابراین طبیعی است زمانی که این رفتار زیاد تکرار شود و به شکل عادتی همیشگی درآید، کودکی لجباز خواهیم داشت که واکنش نشان دادن در برابر او نیز بسیار سخت و دشوار خواهد بود.

برای تشخیص آن که کدام رفتار کودک بهنجار و کدام رفتارش نابه هنجار است توجه به عوامل محیطی، فرهنگی و زیست شناختی دخیل در ایجاد و شکل گیری آن رفتار اهمیت بسزایی دارد.

یکی از جنبه های وابسته به عوامل زیست شناختی که در بررسی یک رفتار نقش بسزایی دارد " سن " است. در رابطه با مشکل " لجبازی " در کودکان، سن وقوع این رفتار را نیز باید حتماً در نظر گرفت؛ زیرا مشخص شده است که پافشاری شدید بر عقیده خود و گرایش به انجام رفتارها به آن صورتی که صرفاً خود کودک دوست دارد (که اصطلاحاً از سوی والدین " لجبازی " نامیده می شود) در دو مقطع سنی طبیعی است؛ نخستین دوره در سنین 2 تا 5 سالگی قرار دارد و دومین مرحله آن نیز همزمان با سنین نوجوانی است. بنابراین باید بدانید که رفتاری که والدین آن را لجبازی می دانند یک رفتار طبیعی و مرحله ای بهنجار از روند رشد کودک است.

 این نشانه‌ها طبیعی‌اند
از جمله نشانه های رفتاری کودکان در این سنین شامل این موارد می شود:

* در این سنین فرزند شما بیش از هر زمان دیگری از کلمه " من " استفاده می کند، کلمه دیگری که به دفعات از او می شنوید "خودم" است. بنابراین جملات رایجی که کودک بیان می کند عبارت است از " من می توانم "، " خودم می خواهم انجام دهم "، "من این جوری دوست دارم" و کلیه عباراتی که نشان دهنده رفتاری مستقل از رفتار شماست.

* فرزند شما به شدت برای انجام کاری تمایل نشان می دهد که شما نمی خواهید وی آن را انجام دهد و یا از انجام کاری سر باز می زند که شما دوست دارید او حتماً انجام دهد. این رفتار مقابله ای و مخالفت جویانه در مقابل هر موضوع بی اهمیتی ممکن است روی دهد.

* او تلاش می کند تا با گریه، داد و فریاد و حتی اعمال زور به خواسته اش دست یابد وآن قدر پافشاری می کند که شما در مقابل او کوتاه بیایید.

 بنابراین همان طور که مشاهده می کنید بسیاری از رفتارهایی که ممکن است به حساب بد تربیت شدن کودک گذاشته شود قسمتی از جریان رشد اوست که منطقاً رسیدن به این مرحله نشان دهنده رشد طبیعی اوست.
بهترین رفتار با کودکان لجباز
با این حال مسلماً این رفتارها برای والدین آزاردهنده است و تثبیت این سبک رفتاری در کودک نیز مناسب نخواهد بود. به همین دلیل برای سپری کردن این مرحله بهتر است که شیوه رفتار مناسب با لجبازی کودکان را بیاموزید.

در ادامه به چند مورد از این راهبردها اشاره می‌شود:
** قاطع و استوار باشید.برای تربیت صحیح کودک یا حل مشکلات رفتاری او، پدر و مادر همیشه باید نظر یکسانی داشته باشند و بر حرف خود نیز پایبند بمانند. متأسفانه بچه‌هایی که والدین‌شان رفتاری قاطع ندارند، نه‌تنها بخوبی تربیت نمی‌شوند که حتی قادر نخواهند بود با پدر و مادرشان رابطه مناسبی برقرار سازند. بنابراین همیشه توصیه می‌شود والدین در مقابل رفتار نادرست کودک با مشورت متخصصان، تصمیمی صحیح بگیرند و بر اجرای آن تصمیم صحیح هم اصرار ورزند. چراکه اگر کودک متوجه شود حرف پدر و مادرش خیلی جدی نیست، او هم آنها را جدی نخواهد گرفت.

** حواس کودک را پرت کنید.با استفاده از روش های ساده و سرگرم کننده می توانیم کودک لجباز خود را آرام کرده و برای دقایقی او را وادار کنیم با ما همکاری کند. در نظر بگیریم وقتی که می خواهیم دندان های فرزندانمان را مسواک بزنیم، دهانش را باز نمی کند. در موقع ناخن گرفتن بی قراری می کند و اگر کودکمان پارک را ترک نکند، ما دیر به محل کارمان می رسیم ولی او همچنان از تاب بازی دست بر نمی دارد. حرف زدن در این مورد با آنها بی فایده است. برای مطیع کردن کودکان نباید فریاد زد و یا آنها را تهدید کرد. با کمی خلاقیت و حوصله می توانیم حواس فرزندانمان را به کار مورد نظر جلب نماییم.

** تحت هیچ شرایطی آن قدر با او مقابله نکنید که سبک مقابله کردن در او تثبیت شود و عادت کند به شما به چشم یک متخاصم نگاه کند که همواره دوست دارید او را آزار دهید و کنترلش کنید.

** رفتارهای خود با کودک یا همسرتان را ارزیابی کنید اگر فرزند شما می بیند که بزرگ ترها خصوصاً والدینش با انجام رفتار مقابله ای و لجبازی به خواسته های خود دست می یابند چگونه از او انتظار دارید که او چنین رفتاری را به کار نبرد؟!

** زمانی که کودک لجبازی می کند شما نیز متقابلاً رفتار کودکانه نداشته باشید و بر خواسته خود اصرار نورزید بلکه با بی توجهی از او دور شوید و خود را به کار دیگری مشغول سازید تا او دریابد که در هر زمانی که بخواهد از این طریق به خواسته اش برسد توجه شما را از دست می دهد.

البته دقت کنید که از هر نوع خشونتی پرهیز کنید. به این معنا که والدین باید در مقابل رفتارهای منفی کودک هیچ واکنش کلامی، دیداری و شنیداری انجام ندهند انگار که چیزی را ندیده اند.
 
** در مورد دستوراتی که به کودک می‌دهید، فکر کنید. قوانین را مستقیم و واضح بیان کنید و به آنها در زمینه رعایت این قوانین کمک کنید. با کودک صمیمی ‌شوید و به او توجه کنید. در کنار او بنشینید وبه چشم‌هایش نگاه کنید، نام او را به زبان بیاورید و او را به انجام کار تشویق کنید.
 
** کارهایی را که از کودک انتظار دارید به اوبگویید.در خواست‌های خود را به طور واضح و روشن بیان کنید، مثلا" لیلا موقع خواب است، برو لباس خوابت را بپوش". اگر می‌خواهید کودکتان از انجام کار خاصی خودداری کند باید قبلا یک بار مسئله را به او گفته باشید مثلا"علی روی مبل نپر" یا " روی صندلی بشین وتلویزیون نگاه کن."

** برای همکاری فرصت کافی به کودک بدهید. در صورت انجام دستور از او تشکر کنید. اگر می‌خواهید کار جدیدی مثل آماده شدن برای خواب را به کودکتان یاد دهید، یک بار توضیح دهید، پنج دقیقه صبر کنید سپس خواسته خود را یک بار دیگر تکرار کنید. اگر می‌خواهید کودک از انجام کار خاصی خودداری کند، باید از تکرار مرتب آن اجتناب کنید.

**دلایل منطقی بیاورید.  اگر کودک ظرف پنج دقیقه کار مورد نظر را انجام نداد از دلایل متناسب با موقعیت استفاده کنید. درصورتی‌که کودک باز هم دستور شما را انجام نداد و در همان موقع مشغول فعالیت خاصی مانند تماشای تلویزیون یا بازی خود بود، فعالیت او را قطع کنید (تلویزیون را خاموش کنید یا اسباب بازی را بردارید) و به کودک در مورد دلیل انجام این کار توضیح دهید.

برای مثال "کاری را که از تو خواستم انجام ندادی، به همین دلیل تلویزیون تا ده دقیقه خاموش خواهد بود."

برای حذف یک فعالیت (ندیدن تلویزیون) پنج تا ده دقیقه کافی است. از شکایت، اعتراض و بحث با کودک خودداری کنید.

کودک را به فعالیت قبلی باز گردانید. درصورتی‌که زمان مورد نظر برای اصلاح رفتار کودک به اتمام رسید اجازه فعالیت دوباره را داده یا اسباب بازی را به کودک بدهید.

درصورتی‌که بعد از اتمام زمان مورد نظر کودک دستورات شما را انجام داد، او را تشویق کنید. در صورت سرپیچی او از روش "ساکت کردن یا محروم کردن" استفاده کنید و تا زمانی که کودک شما به رفتار جدید عمل نکرده است، روش‌های قبلی را تکرار کنید.

 منابع:  جام جم آنلاین
سیمرغ
تبیان
لجبازی به شکل ها و دلایل مختلف در کودکان بروز می کند ، معمولا این واژه را درباره کودکان زیر ۳ سال با احتیاط به کار می برند چون در بیشتر این کودکان ، این نوع واکنش رفتاری، هدف دار نیست و کودک به علت مشکلات جسمی و یا تعارضات درونی، مشکلات خود را به صورت گریه ، نق زدن ، پرخاشگری ، بی خوابی، امتناع از خوردن غذا و بی اختیاری ادرار و مدفوع نشان می دهد .

مشکل اصلی را بیابید
در این گونه موارد باید به دنبال پی بردن به علت مشکل و رفع آن بود.
واکنش هایی نظیر تنبیه کودک و یا بی توجهی به او می تواند زمینه ساز ایجاد تصویری نامطلوب از والدین در ناخودآگاه کودک باشد که بعدها به شکل خشم هدف دار خود را نشان می دهد.

با کودک مدارا کنید
با اینگونه کودکان باید مدارا کرد و ابتدا زمینه های بروز لجبازی را شناسایی کرد، سپس کودک را از آن دور کرد ، به عنوان مثال کودکی را که در بازار از والدین می خواهد هرچیزی را برایش بخرند، نباید به بازار بُرد و همیشه درباره برآوردن خواسته هایش یک چیز دیگر را باید جایگزین کرد مثل ابزار پلاستیکی به جای واقعی و دور نگاه داشتن وسایل خطرناک از دسترس کودک . اما کودکان پس از پایان سه سالگی و آغاز چهار سالگی وارد حیطه اجتماعی می شوند و رفتارهای مختلف را از یکدیگر می آموزند و با الگوبرداری منفی سعی می کنند در رابطه با والدین خود آن را اجرا کنند و این امر تا حدود زیادی آگاهانه و هدفمند است و کودک با آزمون و خطاهایی که می کند سعی در به زانو درآوردن والدین و تسلیم آن ها در برابر خواسته هایش دارد و با این کار به سیطره قدرت خود و خود محوری اش ادامه می دهد و برای این کار ، بهانه هایی نیز برای خود دارد مانند وجود رقیبی به عنوان برادر و یا خواهر کوچک تر و یا به علت رفتن به مهد کودک و یا مواردی از این قبیل ، این گروه از کودکان ، اعتماد به نفس پایینی دارند و نسبت به دیگر کودکان تعارضات درونی بیشتری دارند و سطوح ترس و اضطرابشان بالاتر از همسالانشان است.

به کودک میدان دهید
برای درمان لجبازی کودکان در ابتدا باید روی استقلال آن ها به شکل عملی و فکری کار شود، والدین باید به کودک میدان دهند تا خودش کارهای شخصی اش را انجام دهد و در برخی زمینه ها نظر او را جویا شوند ، فعالیت هایی از این قبیل با عث خودباوری بیشتر کودک و جلب توجه به صورت مثبت می شود و انرژی بالقوه کودک را به سمت مثبت هدایت می کند .

اعمال روش خاموشی
از طرف دیگر باید روش «خاموشی» را اعمال کرد ، به این مفهوم که والدین در مقابل رفتارهای منفی کودک هیچ واکنش کلامی ، دیداری و شنیداری انجام نمی دهند و گویی چیزی را ندیده اند ، کودک پس از چند بار تکرار رفتار منفی، به علت دریافت نکردن پاسخ، پی می برد که کارش بیهوده است.

روش تقویت رفتار ناهمساز
وقتی شدت رفتارهای کودک نسبت به قبل کاهش یافت والدین باید روش «تقویت رفتار نا همساز» را اجرا کنند، یعنی رفتار مقابل رفتار منفی کودک را به محض سر زدن از کودک ، تقویت کنند ، مثلا کودکی که گریه می کند به محض آن که ساکت شد ، توسط والدین مورد توجه و تشویق قرار گیرد .

رژیم غذایی مناسب
شاخص های دیگری که باید در نظر داشت ، استفاده از رژیم غذایی صحیح است، مصرف بیش از اندازه سردی ها ، تنقلات، کاکائو، نمک و سرکه باعث تحریکات عصبی کودک و تماشای تلویزیون و بازی های رایانه ای بیش از یک ساعت در روز باعث تشکیل امواج مخرب در مغز کودک و عصبانیت او می شود ، کم خوابیدن کودک نیز باعث افزایش لجبازی می شود ، خواب شب مهم تر از خواب روز است چون در خواب روزانه عواملی نظیر نور و صدا باعث بر هم خوردن ریتم خواب می شود و کودک با وجود خواب زیاد ، پس از بیداری آرامش ندارد .

مراجعه به مشاور
درباره لجبازی های شدید کودکان که گاه به صورت گریه های طولانی و کبودی لب ها و واکنش های غیر عادی خود را نشان می دهد ، بررسی امواج مغز کودک و مراجعه به روان پزشک و روان شناس کودک ضرورت دارد .



منبع:  سیمرغ
باید در مورد دستوراتی که به کودک می دهیم، قوانین را مستقیم و واضح بیان کنیم. باید با کودک صمیمی شویم و به او توجه کنیم. در کنار او بنشینیم، به چشم هایش نگاه کنیم و نام او را به زبان بیاوریم و او را به انجام کاری تشویق یا از انجام کاری نهی کنیم. از طرفی باید درخواست های خود را به طور واضح و روشن بیان کنیم. اگر می خواهید کودک تان از انجام کار خاصی خودداری کند، باید قبلاً یک بار مساله را به او گفته باشید و در صورت انجام دستور از او تشکر کنید. اگر می خواهید کار جدیدی مثل آماده شدن برای خواب را به کودک تان یاد بدهید، باید یک بار توضیح دهید، پنج دقیقه صبر کنید، سپس خواسته ی خود را یک بار دیگر تکرار کنید و اگر می خواهید کودک از انجام کار خاصی خودداری کند، باید از تکرار مرتب آن اجتناب کنید. اگر کودک ظرف پنج دقیقه کار مورد نظر را انجام نداد، از دلایل متناسب با موقعیت استفاده کنید. اگر کودک باز به حرف تان گوش نداد، باید در همان موقع که مشغول فعالیت خاصی مانند تماشای تلویزیون یا بازی خود بود، فعالیت او را قطع کنید (تلویزیون را خاموش کنید یا اسباب بازی را بردارید) و به کودک در مورد دلیل انجام این کار توضیح دهید. البته برای حذف یک فعالیت (ندیدن تلویزیون) پنج تا ده دقیقه کافی است و باید از شکایت، اعتراض و بحث با کودک خودداری کنید و در صورتی که زمان مورد نظر برای اصلاح رفتار کودک به اتمام رسید، اجازه ی فعالیت دوباره را داده یا اسباب بازی را به کودک بدهید. اگر بعد از شروع دوباره فعالیت یا برگرداندن اسباب بازی، لجبازی ادامه داشت، دلایل منطقی خود را تکرار کنید و به او فرصت طولانی تری (مثلاً بقیه ی روز) بدهید. گاهی اوقات می خواهید کودک کار جدیدی را شروع کند، در حالی که او به راحتی نمی پذیرد. مثلاً می خواهید کودک در ساعت معینی بخوابد، در حالی که دیگر افراد خانواده بیدار هستند. در صورت ادامه ی مشکل رفتاری کودک، به او توجه نکنید. او را روی صندلی دور از دیگر افراد خانواده بنشانید و به او بگویید: «برای دو دقیقه باید ساکت بنشینی» و دیگران به او توجه نکنید. اگر کودک ساکت نشست، از محروم کردن استفاده کنید و به او بگویید: «چون دو دقیقه ساکت ننشستی، به همین دلیل تو را از این کار محروم می کنم.» محروم کردن یعنی حذف فعالیت خاصی که در آن زمان کودک انجام می دهد: مثلاً بازی با اسباب بازی یا تماشای تلویزیون. او را به یک اتاق دیگر (غیر از اتاق خودش) بفرستید و با در نظر گرفتن سن کودک، بین سه تا هشت دقیقه اجازه ندهید از اتاق خارج شود. اگر در این مدت کودک ناراحت یا عصبانی شد، به او توجهی نکنید و در صورتی که از اتاق خارج شد، او را به اتاق برگردانید. در صورتی که بعد از اتمام زمان مورد نظر کودک دستورات شما را انجام داد، او را تشویق کنید. در صورت سرپیچی او از روش ساکت کردن یا محروم کردن استفاده کنید و تا زمانی که کودک به رفتار جدید عمل نکرده است، روش قبلی را تکرار کنید. اما تاکید می کنیم که تنبیه بدنی به هیچ عنوان و در هیچ شرایطی توصیه نمی شود و به پدرو مادران توصیه می شود به جای لجبازی و تنبیه و حتی فریاد زدن بر سرکودک، مهارت های رفتار با وی را آموخته و به کار ببرند.

برخورد صحیح
 
اگر کودک برای رسیدن به مطلوب خود، چه درست و چه نادرست، شروع به گریه کردن و دادکشیدن کند و از این راه بخواهد به خواسته ی خود برسد و والدینی که به اصطلاح حوصله ندارند با دادن امتیاز (رشوه) به کودک او را ساکت کنند، باعث پرورش لجبازی در او می شوند. پس باید والدین، بخصوص مادر از دادن هرگونه رشوه و پاداش به کودک خودداری کند. البته تشویق برای کارهای خوب و مثبت کودک با رشوه دادن فرق دارد، زیرا تشویق باعث رشد اعمال نیک و حرکت به سوی ترقی می شود، اما باید توجه داشت که تشویق و پاداش، باید به اندازه و در خور کار او باشد. حتی گاهی بهتر است وقتی فرزندمان شروع به داد و بیداد می کند خیلی خونسرد و بی توجه از کنار مساله عبور کنیم، به طوری که او فکر کند متوجه نشده ایم یا موضوع برای مان اهمیت ندارد. بعد از ساکت شدن او می توانیم در مورد اتفاق پیش آمده با کودک صحبت کنیم و دلایل رفتارمان را برای او توضیح دهیم.

تحریک لجبازی
 
همان طور که ما بزرگ ترها قبل از رفتن به میهمانی یا گردش نیاز داریم خود را آماده کنیم، فرزندان ما هم نیاز دارند که آماده شوند. البته نیاز آنها با نیاز ما اندکی تفاوت دارد. پس بهتر است زمان رفتن به میهمانی یا گردش را یک ساعت قبل از حرکت به کودک یادآور شویم تا بتواند با کمک بزرگترها آماده شود. متأسفانه بعضی از والدین کمی قبل از حرکت به کودک می گویند آماده شود و این کار باعث لجبازی و مخالفت او می شود، چون دایم به او تذکر می دهیم که زود باش، سریع تر، دیر شد و به جای اینکه سرعت کودک را برای آماده شدن بیشتر کنیم، موجب می شویم که مخالفت کند.

پیشگیری
 
معمولاً اگر با کودکان رفتار ثابتی داشته باشیم، کمتر لجبازی می کنند. نحوه ی دستور دادن والدین نیز موثر است. اگر والدین زیاد دستور بدهند. کودکان خسته می شوند و از انجام آن خودداری می کنند. گاهی کودکان به این دلیل دستوری را اجرا نمی کنند که کسی به آنها یاد نداده چگونه آن کار را انجام دهند. برای مثال، کودک طرز استفاده از قاشق و چنگال را نیاموخته، اما والدین توقع دارند آداب صحیح غذاخوردن را رعایت کند.

دلایل لجبازی بچه ها
 
لجبازی کودکان از رفتارهای شایعی است که به شکایت بسیاری از والدین منجر می شود. وقتی کودکان درخواستی دارند یا والدین، آنها را مجبور به انجام عملی بر خلاف میل شان می کنند، لجباز می شوند و اگر انتظارات والدین از کودکان منطقی باشد و وظایف درستی برای آنها تعیین کنند، آنها نیر رفتاری مطلوب نشان می دهند. کودکان برای کنار آمدن با دیگران به قوانین ساده و روشن نیازمندند. نباید از کودکان بخواهیم هرآنچه می گوییم انجام دهند. کودکان در سنین پیش دبستانی دوست دارند خودشان تصمیم بگیرند و در کارهای مربوط به خود مستقل باشند. تنها در مواردی کودک، لجباز به شمار می آید که بیش از نصف دستورات والدین را انجام ندهد. گاهی نیز توجه زیاد والدین به رفتارهای نامناسب کودکان موجب می شود که رفتارهای نادرست آنان تقویت شود؛ بطوری که کودکان به دلایل مختلف به جر و بحث کردن، نق زدن و مجادله کردن متوسل می شوند. بعضی اوقات نیز علت لجبازی کودکان این است که والدین در برابر لجبازی های آنها رفتار ثابتی ندارند، برای مثال، یک روز هیچ عکس العملی در برابر لجبازی نشان نمی دهند و روز دیگر از آنها می خواهند مطابق با خواسته ی آنها رفتار کنند.
اصولا”  لجبازی یك نوع رفتار و واكنش نامطلوب است كه به صورت های مختلفی خود را نشان می دهد، از جمله آسیب رساندن به  خود و  دیگران ، ناسزا گفتن ، گریه كردن و فریاد كشیدن ، شكستن  وسایل و … در افراد لجباز پایین بودن اعتماد به نفس و عدم داشتن خود باوری مثبت و پذیرفتن خود واقعی مشهود است.

7 راه برای درمان لجبازی:

پنجره ی اول – مستقّل بارآوردن كودك: در برخورد كلّی در زندگی باید طوری با كودك رفتار كرد كه او بتواند در امور روزمره ی خود به طور مستقّل و گاهی بدون نیاز به دیگران  تصمیم بگیرد. البتّه فشارهای منفی را نباید در این خصوص وارد كرد  ، بلكه باید با راهنمایی های به جا تذكّر داد و روش های صحیح را به موقع به او آموزش داد.

پنجره ی دوم : كودك را تا حدّ  امكان  وادار به عجله و شتاب زدگی نكنیم . معمولا” خانواده ها در چند كار ، كودك را ناخواسته  یا خواسته به عجله و شتابزدگی وادار می كنند كه بیشتر مواقع عدم آگاهی والدین در تشدید آ ن ها ، دخالت مستقیم دارداز جمله چیزهایی كه می توان در این رابطه یاد آور شد:

الف – حمّام  كردن : در دوران طفولیّت عدم آشنایی والدین به خصوص مادر از مسایل تربیتی باعث می شود به جای فراهم آوردن محیطی شاد و مفرّح هنگام استفاده از حمّام ، آن را به محیطی درد آور و وحشتناك برای او تبدیل می كند. برای این كار بهتر است  اجازه بدهیم  كودك ابتدا خوب بازی كند و در همان حال با شعرها و قصّه های كودكانه شروع به شستن او كنیم و ضمنا” اجازه دهیم  تا كودك حتّی برخی از اسباب بازی های خود را به حمّام بیاورد و با آن ها مشغول بازی شود.

ب- مهمانی رفتن:  همان طور كه ما بزرگ ترها  قبل از رفتن به مهمانی یا گردش نیاز داریم خود را آماده كنیم ، فرزندان ما هم نیاز دارند كه آماده شوند. البتّه نیاز آن ها با نیاز ما اندكی تفاوت  دارد. پس بهتر است زمان رفتن به مهمانی یا گردش را یك ساعت  قبل از حركت به كودك یادآور  شویم تا بتواند با كمك بزرگ ترها آماده شود. متاسفانه بعضی از والدین كمی قبل از حركت به كودك می گویند آماده شود و این كار باعث  لجبازی و مخالفت او می شود. چون دایم به او تذكّر می دهیم كه زود باش ، سریع تر، دیر شد و… به جای این كه سرعت كودك را برای آماده شدن بیشتر كنیم ،‌باعث می شویم كه مخالفت كند.

ج – غذا خوردن ، خوابیدن و …: بهر حال كودك مانند افراد بزرگسال نمی تواند از نیروی تفكّر و حركت در یك زمان استفاده كند و والدین باید بدانند زمان تفكّر و انجام كارها در كودكان به سعه ی صدر بیشتری نیاز دارد.

پنجره ی سوم: رشوه ندادن و حذف پاداش كودك لجباز : اگر كودك برای رسیدن به مطلوب خود چه درست و چه نادرست شروع به گریه كردن و یا داد كشیدن بكند و از این راه بخواهد به خواسته ی خود برسد و والدینی كه به اصطلاح حوصله ی ندارند با دادن امتیاز ( رشوه ) به كودك ، او را ساكت می كنند ، باعث پرورش لجبازی در او می شوند. پس باید پدر به خصوص مادر از دادن هرگونه رشوه و پاداش به كودك خوداری كند. البتّه تشویق برای كارهای خوب و مثبت كودك با رشوه دادن فرق دارد. تشویق باعث رشد اعمال نیك و حركت به سوی ترقِّی می شود. امّا باید توجّه داشت كه تشویق و پاداش ، باید به اندازه  و درخور كار او باشد.

پنچره ی چهارم -عدم توجّه و نادیده گرفتن رفتار كودك لجباز : گاهی بهتر است وقتی فرزندمان شروع به داد و بیداد می كند خیلی خونسرد و بی توجّه  از كنار مسئله عبور كنیم به طوری كه یا متوجّه نشده ایم و یا موضوع برایمان اهمّیّت ندارد.

پنجره ی پنجم –  برقراری آرامش و امنیّت در خانواده: به هر حال در هر خانواده مسایل و مشكلاتی به وجود می آ ید كه منجر به بحث و گفت و گو می شود.  والدین باید بدانند كه تمام مسایل گره هایی هستند كه به وسیله ی دست باز می شوند. یعنی به جای بحث و متّهم كردن دیگران ، آرام و بدون بر هم زدن امنیّت خانواده به خصوص كودكان ، مشكلات و مسایل را می توان به راحتی حل كرد، به طوری كه هم خود و هم دیگران از نوع گفت و گو ها لذّت ببرند.

پنجره ی ششم – راهنمایی ” آری ” امّا دخالت “  خیر” :  هیچ كس از دخالت كردن دیگران در امور زندگی خوداحساس رضایت و خشنودی نمی كند. پدر و مادر از همان شروع تربیت باید حركت صعودی خود را بر پایه ی راهنمایی قرار دهند تا كودك بتواند كم كم راه  صحیح زیستن را تشخیص دهد. دیگر قابل پذیرش نیست كه من : ” من می گویم این طور باش ، من می گویم این جا نرو و… بلكه ارشاد و راهنمایی های خردمندانه و كمك گرفتن از خود كودك در مشكلات می تواند  كمك بزرگی باشد.

پنجره ی هفتم – عدم لجبازی والدین: آموزش های عملی به مراتب از آموزش های تئوری ، موثرتر و  آموزنده تر می باشند. اگر والدین در حضور بچّه ها با یك دیگر لجبازی كنند ، خیلی راحت و بدون دردسر لجبازی را به آن ها یاد می دهند و بچّه ها به طور واضح فیلمی مشاهده می كنند كه در آن یكی از والدین با پافشاری دیگری را مجبور به اطاعت از خود می كند و آنان متوجّه می شوند كه از این راه می توانند به راحتی به خواسته های خود برسند.

نتیجه: پدرها و مادرها باید بدانند  كه با بردباری می توانند بر اكثر ناهنجاری ها چیره شوند و اجازه ندهند كودك به تنهایی برای همه ی افراد یك  خانواده تصمیم بگیرد. متاسفانه بعضی از والدین با گفتن من حوصله ندارم و یا كی حوصله ی این كارها را دارد ، سعی می كنند بار مسئولیّت تربیت را كج به منزل برسانند . این گونه والدین باید گفته های خود را اصلاح كنند . بگویند من حوصله دارم و یا بهتر است بگویند من می توانم با حوصله و بردبار باشم و از این طریق خود باوری مثبت و عزِّت نفس خود را بالا ببرند. امّا در لجبازی از هر روشی برای از بین بردن یا كاهش آن استفاده می كنیم ، باید مراقب باشیم تا كودكان به خود و یا دیگران آسیب نرسانند.
منبع: دیدن لینک ها برای شما امکان پذیر نیست. لطفا ثبت نام کنید یا وارد حساب خود شوید تا بتوانید لینک ها را ببینید.
وقتي صحبت از ناسازگاري در كودكان مي‌شود، منظور مشكلات رفتاري و رفتارهاي مقابله‌اي است كه كودك در موقعيت‌هاي مختلف يا شرايط خاص از خود بروز مي‌دهد. به اين معنا كه كودك قادر نيست خود را با شرايط محيطي وفق دهد در نتيجه واكنش‌هايي از خود بروز مي‌دهد كه با آنچه از او باتوجه موقعيت سني و رشدي انتظار داريم، متفاوت و نامتناسب است و گاهي هم ممكن است آزاردهنده، نگران‌كننده يا آسيب‌رسان باشد...

 معمولا اين رفتار در کودکان باعث احساس درماندگي و ناكامي در والدين مي‌شود، بنابراين لازم است علل ايجاد و بروز اين رفتارها شناسايي و در مورد رفع آنها چاره‌اي انديشيده شود.


در ارزيابي ناسازگاري كودك، بايد به شرايط سني و رشدي او توجه شود. گاهي برخي رفتارهاي خاص كه در شرايط يا موقعيت‌ خاصي، ناسازگارانه تلقي مي‌شوند ممكن است در سنين ديگر يا در موقعيتي متفاوت كاملا طبيعي و سازگارانه باشد. به عنوان مثال، كودكان در سنين 5/1 تا 3 سالگي به دليل خودمختاري و استقلال و تلاش براي تسلط بر محيط از خود رفتاهايي مانند لجبازي، مقابله‌جويي يا نافرماني بروز مي‌دهند كه با توجه به شدت رفتارشان مي‌تواند كاملا طبيعي باشد، اما اگر رفتار طبيعي کودک، از حد و اندازه مورد انتظار و معمول فراتر برود، مثلا اگر لجبازي‌هاي معمول در سن 2 سالگي شدت زيادي داشته باشد و بسيار به طول بينجامد يا همراه با رفتارهاي خطرناك و آسيب‌رسان باشد، ناسازگارانه و غيرطبيعي تلقي مي‌شود. باوجود اين، بايد انتظارها و برداشت‌هاي معقول و منطقي نسبت به كودكان و رفتارهاي آنها داشت زيرا توقع زياد از كودك باعث مي‌شود رفتار وي غيرمعمول و ناسازگارانه توصيف شود درحالي كه ممكن است آن رفتار خاص با توجه به سن و موقعيت كودك كاملا طبيعي باشد. بنابراين نبايد فراموش کرد که ناسازگاري در كودكان هميشه يك صفت و مشخصه فراگير نيست بلكه ممكن است در برخي موقعيت‌ها رفتارهاي مطلوب داشته باشد و در موقعيت‌هاي ديگري واكنش‌هاي ناسازگارانه بروز دهد. به عنوان مثال، ممكن است كودكي هنگام غذاخوردن رفتارهاي مشكل‌ساز داشته باشد در حالي كه در موقعيت‌هاي ديگر مشكلي ندارد.


شايع‌ترين حالت ناسازگاري

شايع‌ترين حالت ناسازگاري در کودکان رفتار مقابله‌اي، نافرماني و لجبازي است. كودكان داراي اين خصوصيات در برابر هر كار و اقدام ديگران به خصوص والدين مقاومت مي‌كنند، مثلا لباس پوشاندن يا تعويض پوشك در اين كودكان با مشكل همراه است. اغلب اين کودکان با بزرگ‌ترها در مورد هر موضوعي بحث و جدل مي‌كنند و براي پيشبرد كارشان، گريه و قشقرق راه مي‌اندازند. رفتارهاي غيرقابل پيش‌بيني دارند و مراعات شرايط اطراف و موقعيت والدين را نمي‌كنند. كودكاني پرخاشگر، سركش، خودسر، بهانه‌گير و بي‌انضباط هستند و مدام غر مي‌زنند و براي جلب‌توجه دائمي دست به هر كاري مي‌زنند. روي خواسته‌هايشان اصرار و پافشاري زياد دارند، هميشه ديگران را مقصر قلمداد مي‌كنند و مسووليت اشتباه‌هاي خود را به دوش ديگران مي‌اندازند و همه چيز را براي خود مي‌خواهند و...


عوامل ايجادکننده

عوامل ايجادكننده اين حالت‌ها متعدد هستند ولي در اين بين دو عامل بسيار مهم و اساسي، نقش‌هاي اصلي را به عهده دارند؛ خصوصيات ذاتي و سرشت كودك و روش تربيتي.

• خصوصيات ذاتي و سرشت كودك: معمولا برخي از خصوصيات كودكان ناسازگار و لجباز زمينه‌ساز بروز ناهنجاري در رفتارهاي آنهاست. اين كودكان قدرت سازگاري پايين دارند و قادر نيستند به خوبي خود را با شرايط محيط منطبق كنند مثلا نمي‌توانند به راحتي يك فعاليت جذاب و لذت‌بخش را قطع يا فعاليتي را كه دوست ندارند، شروع كنند. همچنين اين كودكان روي رفتارهاي ناسازگار مانند بدخلقي، پايداري و پافشاري دارند و ممكن است ساعت‌ها اين رفتار را ادامه دهند. اين كودكان ناپايداري در خلق دارند و هيجان‌هايشان سريعا تغيير مي‌كند و واكنش‌هايشان به وقايع مختلف غيرقابل پيش‌بيني مي‌شود.

• روش تربيتي: دومين عامل موثر در بروز ناسازگاري در کودکان، روش تربيتي و شيوه‌هاي عملكرد و برخورد والدين است. گاهي خود والدين باعث تقويت رفتارهاي منفي كودك مي‌شوند مثلا براي ادامه نيافتن گريه‌‌هاي كودك در فروشگاه، خواسته او را که خريد يك اسباب‌بازي است، برآورده مي‌كنند. البته برخي مواقع نيز، گريه و لجبازي كودك براي امتناع از انجام کاري است که دوست ندارد مثلا گريه و قشقرق او باعث مي‌شود والدين از بردن او به حمام صرف‌نظر كنند درنتيجه اين رفتار، باعث تقويت رفتار منفي کودک مي‌شود.


نقش والدين

معمولا پرخاشگري و واكنش‌هاي تند والدين باعث تشديد لجبازي در کودکان مي‌شود. با منفي‌ترشدن رفتارهاي كودك هم واكنش والدين، شديدتر و تهاجمي‌تر مي‌شود و به اين ترتيب همچنان اين فرآيند باطل و تشديدكننده ادامه مي‌يابد. از طرف ديگر بي‌ثباتي والدين در واكنش به رفتار كودك در زمان‌ها و مكان‌هاي مختلف، رفتارهاي منفي كودك را تقويت مي‌کند. بي‌توجهي به رفتارهاي كودك و الگوبرداري از رفتار نامتناسب والدين، نداشتن استراحت و خواب كافي، تماشاي مداوم تلويزيون (به‌عنوان عامل شكل‌گيري مشكلات رفتاري و تشديد پرخاشگري و كاهش خلاقيت) و وجود استرس‌هاي خانوادگي مانند طلاق، ازدواج مجدد و بيماري‌هاي جسمي از عوامل موثر در بروز رفتارهاي ناسازگار در كودكان است.


5 راه مقابله با ناسازگاري کودک

پس از مشخص‌شدن علل و عوامل موثر در شكل‌گيري مشكلات رفتاري و ناسازگاري در كودكان بايد نسبت به رفع يا كاهش آنها در مواردي كه مقدور است، اقدام كرد. از سوي ديگر هم بايد با اتخاذ شيوه‌هاي رفتاري مناسب و متناسب اقدام به تقويت يا خاموش‌سازي رفتارهاي كودكان كرد.

1 روش‌هاي تقويتي: در روش‌هاي تقويتي بايد تلاش شود در كودكان رفتارهاي مطلوب، مثبت و مورد انتظار افزايش و در روش‌هاي خاموش‌سازي نيز تواتر رفتارهاي منفي، نامطلوب و ناسازگار كاهش يابد و در نهايت قطع شود. شايد بتوان از اين ديدگاه مداخلات رفتاري را به هرس درختان تشبيه كرد كه در آن شاخه‌هاي اضافي قطع و سعي مي‌شود تا ساقه و شاخه‌هاي اصلي تقويت و حفظ شوند.

2 برقراري رابطه صميمي: مهم‌ترين نکته در مداخلات رفتاري، ايجاد ارتباطي مناسب بين والدين، مراقبان و كودكان است تا نتيجه‌اي مطلوب در تغيير رفتار کودکان حاصل شود. در ابتدا بايد تلاش شود ارتباطي مثبت و صميمي بين والدين و کودک به وجود آيد و رمز اين اتفاق، توجه است؛ كودكان به توجه نياز دارند و بسياري از رفتارهايشان براي جلب توجه ديگران به خود است. والدين براي نشان‌دادن توجه به رفتارهاي معمول كودك مي‌توانند در مواقع مختلف طي روز به كودك نگاه و رفتار او را همانند يك گزارشگر ورزشي توصيف كنند به اين صورت که «مي‌بينم داري نقاشي مي‌كشي» يا «داري با اسباب‌بازي‌هايت بازي مي‌كني» و... اين نوع توجه به كودك پيغام مي‌دهد كه تو مورد توجه والدين هستي و آنها به رفتارهاي تو اهميت مي‌دهند. رعايت اين مساله باعث بهبود رابطه‌ والد و كودك خواهد شد.

3 توجه به رفتارهاي مثبت: گام بعدي توجه خاص به رفتارهاي مثبت كودك است به طور مثال هرگاه كودك رفتار مثبت و خوبي از خود نشان داد، بلافاصله با ذكر اسم كودك و كاري كه انجام داده او را مورد تشويق كلامي قرار دهيد. با اين كار كودك متوجه مي‌شود كه كدام كار، مورد تاييد والدين است. مثلا مي‌توان گفت «آفرين علي جان كه هر وقت وارد خانه شدي سلام مي‌كني» يا «آفرين ساينا جان كه امروز به من در انجام كارهايم كمك كردي».

4 درنظر گرفتن پاداش: پاداش‌هاي جسمي و فعاليتي مانند درآغوش گرفتن، با دست به پشت كودك زدن، انجام يك فعاليت مشترك مثل يک بازي، خواندن داستان و قدم زدن و دادن پاداش‌ مادي (خريد يك هديه) از ديگر روش‌هايي است كه بايد به موقع و در جاي مناسب از آنها براي تشويق کودکان استفاده کرد. البته مهم‌ترين نكته در تقويت رفتار مثبت کودکان با درنظر گرفتن پاداش و توجه به کارهايشان، اين است که از عبارت‌هاي مبهمي که به کودک اطلاعات كافي در مورد رفتار مورد تاييدش نمي‌دهد، استفاده نشود. مثلا درست نيست که بگوييد «آفرين علي جان كه پسر خوبي هستي»، اين عبارت اشاره‌اي به رفتار درست کودک ندارد.

5 روش‌هاي خاموش‌سازي: قدم بعدي براي مقابله با ناسازگاري در کودکان، خاموش‌سازي رفتارهاي منفي است. رفتارهاي منفي كودكان را مي‌توان به 2 گروه «رفتارهاي غيرخطرناك، غيرتخريبي و غيرمهم» و «رفتارهاي خطرناك، تخريبي و مهم» تقسيم كرد. در رفتارهاي غيرخطرناک مي‌توان به لجبازي، بحث كردن، جيغ‌زدن، گريه براي جلب توجه و پافشاري بر انجام خواسته‌ و در رفتارهاي خطرناک به پرخاشگري، انجام كارهاي خطرناك و آسيب‌رسان و نافرماني اشاره كرد.

بهترين برخورد مناسب براي مقابله با رفتارهاي غيرخطرناک، ناديده‌گرفتن كامل رفتار کودک است به‌گونه‌اي كه گويي اصلا چيزي رخ نداده است و به محض پايان يافتن رفتار بايد توجه معمول دوباره از سر گرفته ‌شود. اما در مورد گروه دوم، شيوه برخورد متفاوت است؛ ابتدا بايد به آرامي و بدون خشونت، عجله و پرخاشگري از ادامه رفتار کودک پيشگيري کرد. سپس به او توضيح داد كه اين رفتار پيامدي همراه خواهد داشت، لازم است پيامد رفتار به‌گونه‌اي باشد كه كودك را از توجه به موضوع جذاب محروم يا تا مدتي او را محدود کرد. قهركردن با كودك براي مدت‌هاي متناسب و مشخص، كم‌كردن از زمان بازي يا تماشاي تلويزيون، مجبوركردن او براي نشستن روي صندلي براي مدت مشخص از ديگر پيامدهايي است كه مي‌توان در نظر گرفت. فراموش نکنيد كه در پي هر رفتار ذكرشده بايد بلافاصله پيامد تعيين‌شده اجرا شود و به هيچ‌وجه بخشيده نشود تا از اين طريق به‌تدريج رفتار منفي، خاموش شود.


جمع‌بندي

لازم است بدانيم به کارگرفتن روش‌هاي رفتاري گفته شده به‌تدريج اثر مي‌گذارند و به صبر و حوصله نيازمند است و در اين موارد انتظار معجزه بي‌جاست، بنابراين روش‌هاي رفتاري را هميشه و در هر مكاني متناسب با شرايط موجود انجام دهيد و هيچ‌گاه متوقفش نکنيد. همه مراقبان كودك در منزل و مدرسه بايد اين شيوه‌ها را بدانند و به كار گيرند. نبايد شيوه برخورد مراقبان مختلف با يكديگر متفاوت باشد. ناپايداري و بي‌ثباتي در برخورد از سوي افراد مختلف و در زمان‌هاي مختلف باعث بي‌اثر شدن رفتارها مي‌شود. تداوم و پايداري رمز موفقيتي است براي تمام مراقبان در اصلاح رفتارهاي كودك.
منبع: دیدن لینک ها برای شما امکان پذیر نیست. لطفا ثبت نام کنید یا وارد حساب خود شوید تا بتوانید لینک ها را ببینید.
دیگر از دستش خسته شده اید، هرچه می گویید برعکس آن عمل می کند، خیلی وقت ها از لج بازی هایش لجتان می گیرد، گاهی از دستش به حدی خسته و کلافه می شوید که حاضر نیستید حتی صدایش را بشنوید یا قیافه اش را ببینید. هر راهی را هم که بلد بوده اید رفته اید و امتحان کرده اید اما باز هم نتیجه ای نگرفته اید و...

برخورد با کودکان,رفتار کودکان,والدین

نکات بسیار مهم برای رفتار صحیح با کودکان


روانشناسی کودک - روان شناسی کودکان و نوجوان - نکات بسیار مهم برای رفتار صحیح با کودکان

جالب است که برخی از والدین با این که می دانند روش های کاربردی آنان چندان تأثیری ندارد، ولی باز هم دست از به کارگیری روش هایشان باز نمی دارند. دانستن بی تأثیر بودن روش های به کار گرفته شده، در اولین قدم در راه بهبود روابط، بسیار حائز اهمیت است. والدین اشتباهاتی در رفتار با فرزندشان دارند، اشتباهات رایج تربیتی که ما والدین آن ها را به کار می بندیم و انتظار داریم بهترین نتایج برایمان حاصل شود، غافل از این که راه را به خطا می رویم و...

● سرزنش، عیب جویی است
دکتر عنبرانی، روان شناس کودک در گفت و گو با ما در رابطه با رفتار صحیح والدین با کودکان می گوید:شما فرزند خود را بابت رفتارش سرزنش می کنید؛ به عنوان مثال می گویید: «تو که هنوز اتاقت را مرتب نکرده ای!» یا «تو که دوباره خواهر کوچکت را اذیت کردی!» گاهی این سرزنش ها جای خود را به جمله های حقارت آمیز می دهد. به عنوان مثال «این رفتار تو واقعا دوستانه نیست!» آیا فرزند شما بعد از شنیدن چنین سرزنش هایی، رفتار خود را تغییر داده است؟ شما دقیقا همان کاری را به کودک خود می گویید که در آن لحظه انجام می دهد، در صورتی که فرزند شما کاملا به عمل خود واقف است.آگاهی از نامناسب بودن رفتار کودک، معمولا هیچ سودی ندارد. از نظر کودک، این سرزنش ها صرفا عیب جویی از سوی شماست. کودک می اندیشد: «او مرا دوست ندارد. پس باید برای جلب توجه او بجنگم.» به خصوص اگر سرزنش های شما با ابراز جمله های تحقیرآمیز همراه باشد، این احساس در کودکتان قوی تر خواهد بود.

● تنبیه بدنی، انتقام جویی می آورد
آیا شما هم تا به حال اختیار خود را از دست داده اید؟ آیا تا به حال اثر دست خود را روی صورت یا بدن فرزند خود دیده اید؟ آیا تا به حال فرزندتان را حسابی کتک زده اید؟ تقریبا همه ما حداقل یک بار، دانسته یا ندانسته، کودک خود را به گونه ای تنبیه بدنی کرده ایم. درک چگونگی اثر تنبیه بدنی روی کودکان، بسیار آسان است. کودکانی که مرتب از والدین خود کتک می خورند، بعد از مدتی حساسیتشان در برابر درد کاسته می شود.کودکانی که کتک می خورند، همانند دیگر رفتارهای خصمانه والدین، اغلب حس انتقام جویی در آنان قوی می شود. در ضمن نباید فراموش کرد که کودکان هر آن چه از ما می آموزند، به فرزندان خود منتقل می کنند. هر ضربه ای که به فرزندتان وارد کنید، ضربه ای به ارتباط شما و فرزندتان وارد خواهد آمد. تنبیه بدنی تحقیرآمیز و به کارگیری آن در راه تربیت کودکان، کاملا نامناسب است.

● بی مهری، از رفتارهای پسندیده می کاهد
بعضی از کودکان مشکلات رفتاری زیادی دارند، زیرا والدینشان بسیار کم به رفتارهای خوب آنان توجه می کنند و آنان را مورد تشویق قرار می دهند. ولی هر بار کار اشتباهی از آنان سر می زند، به شدت مورد مواخذه قرار می گیرند. اگر رفتار شایسته کودک مورد بی توجهی و بی مهری قرار گیرد، در آینده رفتارهای پسندیده کمتر از او سر می زند. اگر بر اثر بی توجهی رفتار خوبی از بین رفت، اصلا تعجب نکنید. یک اصل مهم در تربیت صحیح کودک، تشویق و توجه به رفتارهایی است که دوست دارید در آینده بیشتر شاهد آن باشید.

● القاب، ترور شخصیت می آورد
هنگامی که والدین روی فرزندان خود اسم می گذارند و آنان را با همان اسامی صدا می زنند، ممکن است مشکلات عاطفی و رفتاری در کودکان ایجاد کنند. کودکان نسبت به این مسئله خیلی حساس هستند، مثلا والدینشان آنان را احمق، کودن، گیج، خرفت، خنگ، پروفسور، مزاحم و... صدا می زنند.گاهی اوقات والدین از این القاب برای ترور شخصیت کودک استفاده می کنند، ولی ممکن است گاه بدون این که منظور خاصی داشته باشند، از این القاب استفاده کنند. این لغات ممکن است منعکس کننده خشم پدر یا مادر نسبت به کودک باشد، اما معمولا نه تنها باعث بهبود اوضاع نمی شود، بلکه آن را وخیم تر نیز می کند.

● والدینی که تسلیم می شوند
والدین تسلیم را می توان والدین لوس کننده هم نامید. این دسته از والدین هیچ محدودیتی قائل نمی شوند و محدودیت هایی را که در نظر می گیرند اغلب لغو می کنند. فرزندان این گونه والدین بدون داشتن خطوط راهنمایی معین بزرگ می شوند. والدین در خصوص آنچه کودکان می خواهند، تسلیم می شوند. ما اغلب این قبیل کودکان را با صفت لوس توصیف می کنیم. کودکانی که هیچ گونه محدودیتی برای آن ها منظور نمی شود، ممکن است در برخورد با دیگران دچار مشکل شوند

● نتیجه چشیدن ناکامی، مسئولیت پذیری است
یک امر عادی و ساده را به صورت مسئله ای پیچیده در می آورید و فکر می کنید اگر فرزندتان این طور عمل نکند، آن غذا را نخورد، یا کمی تب داشته باشد، دیگر دنیا به آخر رسیده است. دائم دست و پایتان می لرزد. خودتان تمام کارهای بچه را انجام می دهید، به جزئیات کارش دخالت می کنید و دیگر فکر نمی کنید بچه باید مستقل بار بیاید.انسان موجود عجیب و غریبی است. برخی از والدین بیش از اندازه بچه ها را مورد حمایت قرار می دهند، بیش از حد از آن ها مواظبت می کنند و حاضر نیستند بچه شان به هیچ قیمتی طعم ناکامی و ناراحتی را بچشد و مرتب مثل یک نوزاد با او رفتار می کنند؛ این بچه ها برای رویارویی موفقیت آمیز با زندگی تجربه کسب نمی کنند و بزرگ هم که شدند، حاضر نیستند کمترین مسئولیتی به عهده بگیرند.

● انتظارات بیش از حد، دردسر می آورد
داشتن انتظارات منطقی از کودکان بستگی به سن و میزان رشد آنان دارد. والدینی که از فرزندان خود خواسته های زیادی دارند که بیش از توان آنان است، با مقاومت و حتی گاهی با تنفر کودکانشان مواجه می شوند. به عنوان مثال اگر دنبال دردسر می گردید، از کودک ٣ ساله ای بخواهید بدون کمک گرفتن از دیگران اتاق به هم ریخته ای را مرتب کند.

● رشوه دادن، قدردانی از کودک نیست
اگر چنین کنی، چنان خواهیم کرد! رشوه دادن نیز همانند روش های دیگر بی گمان با شکست مواجه خواهد شد. روشی که در آن به وضوح به کودک گفته می شود که اگر کاری را بکند (یا نکند) پاداشی دریافت خواهد داشت.اگر با برادر کوچکت خوب رفتار کنی، تو را می برم سینما. اگر شعر حفظ کنی، تو را می برم مسابقه فوتبال.این نوع برخوردهای شرطی ممکن است طفل را وادار کند برای به دست آوردن یک هدف آنی، کاری را انجام دهد، به ندرت باعث کوشش مداوم کودک خواهد شد. حرف های ما به او القا می کند به قابلیت او شک داریم.بهتر است جایزه را بدون این که آن را از قبل اعلام کنیم و کاملا بدون انتظار کودک به او بدهیم. جایزه باید نشانگر قدردانی ما باشد.

● تهدید به کودک جرأت می دهد
اگر یک بار دیگر دوستت را اذیت کنی، یک کتک مفصل می خوری. صد بار به تو گفتم سنگ پرت نکن، اگر یک بار دیگر این کار را تکرار کنی من می دانم با تو. دیگر کمربند را می آورم. صبر کن تا بابا بیاید خانه! هنگامی که کودک بارها تهدیداتی از والدین خود می شنود، ولی به ندرت عواقب کار بد خود را می بیند، باید گفت: تهدید مبدل به روشی نامناسب و بی حاصل برای مهار رفتار کودک می شود.گاهی اوقات این تهدیدها حتی به کودکان این جرأت و شهامت را می دهد تا پدر و مادر خود را در آن محدوده امتحان کنند و صبر و تحمل آنان را بسنجند.

● مشاجره از اقتدار والدین می کاهد
هر کودکی نیاز به امنیت روانی دارد و والدین موظف هستند این نیاز را برای کودک تأمین کنند. روش هایی از قبیل عیب جویی، لجبازی، سرزنش، داد و فریاد، بد دهنی و مشاجره با کودک موجب می شود کودک احساس ناامنی کند و دچار اضطراب شود. به کار بردن این روش ها موجب می شود احترام متقابل بین شما و فرزندتان از بین برود و والدین اقتدار خود را از دست بدهند.
 روزنامه خراسان
نق نق نكن بچه...!تربيت كودكان كار دشواري است. پسر بچه‌اي را مجسم كنيد كه وسط يك فروشگاه شلوغ، شروع به پرخاشگري کرده و جسورانه با والدينش جر و بحث مي‌کند. در چنين مواقعي، شايد والديني هم كه خيلي در مورد تربيت فرزندشان به خود اطمينان دارند، مايوس و دلسرد ‌شوند و دنبال روش و كلماتي مناسب بگردند تا كودك را آرام كنند.

 

مي‌خواهم به شما اطمينان بدهم كه با استفاده از برخي روش‌ها مي‌توانيد در شرايطي كه فرزندتان اين‌طور بدرفتاري مي‌كند، خونسردي‌ خود را حفظ کنيد و روش مناسبي در پيش بگيريد؛ به‌خصوص هنگامي كه با مشکلات تربيتي زير مواجه مي‌شويد. نق نق نكن بچه...!

 

تربيت كودكان كار دشواري است. پسر بچه‌اي را مجسم كنيد كه وسط يك فروشگاه شلوغ، شروع به پرخاشگري کرده و جسورانه با والدينش جر و بحث مي‌کند. در چنين مواقعي، شايد والديني هم كه خيلي در مورد تربيت فرزندشان به خود اطمينان دارند، مايوس و دلسرد ‌شوند و دنبال روش و كلماتي مناسب بگردند تا كودك را آرام كنند.

 

مي‌خواهم به شما اطمينان بدهم كه با استفاده از برخي روش‌ها مي‌توانيد در شرايطي كه فرزندتان اين‌طور بدرفتاري مي‌كند، خونسردي‌ خود را حفظ کنيد و روش مناسبي در پيش بگيريد؛ به‌خصوص هنگامي كه با مشکلات تربيتي زير مواجه مي‌شويد.


بهانه‌گيري معمولا در بين خردسالان، به خصوص قبل از ‌اينكه بتوانند به خوبي صحبت كنند، رايج است. ‌اين يكي از معدود راه‌هايي است كه بچه‌ها توسط آن مي‌توانند نارضايتي و خشم خود را از آنچه كه نمي‌توانند به دست آورند، ابراز كنند. هر قدر هم كه ‌اين مسئله ناراحت‌كننده باشد، والدين بايد بدانند كه علت بهانه‌گيري كودكشان فقط ديدن عكس‌العمل از جانب آنها نيست (گرچه علت اصلي آن همين است) ولي حتي كودكان دبستاني هم وقتي كه به مقصودشان نمي‌رسند، با بهانه‌گيري، احساسات دروني خود را آشكار مي‌كنند و در نتيجه آرامش مي‌يابند.

 

لطفا كنار بياييد!


1- وقتي كودك خردسال شما شروع به بهانه‌گيري و نق‌نق كرد، از او بخواهيد كه به صورت‌هاي مختلف ابتدا درگوشي، بعد به آهستگي و سپس خيلي بلند و... چيزي را كه مي‌گويد، تكرار كند. ‌اين روش، درست مثل يك بازي، توجه او را جلب کرده و بهانه‌گيري را فراموش خواهد کرد.

 

2- در مورد كودك دبستاني خود مي‌توانيد از چند روش كلي استفاده كنيد. به محض‌ اينكه شروع به بهانه‌گيري كرد، حرف او را قطع كنيد و به آرامي بگوييد: «داري نق نق و بهانه‌گيري مي‌كني و من گوش نمي‌كنم، پس بهتر است كه با صداي شمرده صحبت كني.»


3- اگر باز هم ادامه داد، دوباره درخواست خود را تكرار كنيد. اگر طريقه گفتار خود را تغيير داد، با بيان جمله‌اي او را تشويق كنيد. مي‌توانيد بگوييد: «وقتي بدون نق نق كردن مي‌گويي كه چه مي‌خواهي، بيشتر دوستت خواهم داشت.»


4- اگر در چنين مواقعي عصباني مي‌شويد، هيجان صداي خود را فرو ببريد و فراموش كنيد كه چه قدر دلتان مي‌خواهد فرياد بزنيد.


5- به خاطر بسپاريد كه با مهار عكس‌العمل خود مي‌توانيد ارتباط بهتري با فرزندتان برقرار كنيد. بعد به او بگوييد كه مي‌دانيد دليل ناراحتي‌ او چيست و از‌اين طريق با او به توافق برسيد. به‌عنوان مثال فرض كنيد چون به فرزندتان اجازه نداده‌ايد كه قبل از ناهار شيريني بخورد، ناراحت شده است پس شيريني را در جايي قرار دهيد كه بتواند آن را ببيند و به او قول دهيد كه بعد از خوردن غذا به او شيريني مي‌دهيد. هنگامي كه فرزندتان واضح و محكم صحبت مي‌كند، گوش دهيد و او راتحسين‌ كنيد. با‌ اين عمل، به او ياد مي‌دهيد كه اگر بدون بهانه‌گيري چيزي بخواهد، زودتر آن را به دست خواهد آورد.


وقتي بهانه‌جويي به پرخاشگري مي‌كشد

بهانه‌جويي گاهي به پرخاشگري منجر مي‌شود، به اين سبب كه والدين احساس مي‌كنند روي رفتار كودك خود و شرايط موجود، كنترل ندارند. خوشبختانه كج‌خلقي‌هاي كودكان با رسيدن به سن مدرسه كاهش مي‌يابد؛ زيرا مي‌توانند راه‌حل‌هاي بهتري در مواجهه با شكست و ناكامي پيدا كنند.


1- روش موثر براي از بين بردن پرخاشگري ناشي از بهانه‌جويي‌هاي پاسخ داده نشده يا رفع نشده، اين است كه آن را از ابتدا مهار كنيد.


2- وقتي كه در مقابل پرخاشگري كودك خود با خشم و عصبانيت عكس‌العمل نشان دهيد، به‌طور غيرمستقيم به او مي‌آموزيد كه عصبانيت وسيله كارسازي براي دست يافتن به اهداف است. در عوض مي‌توانيد بگوييد: «وقتي از گريه كردن دست برداشتي، در مورد آن با هم صحبت مي‌كنيم و راه‌حلي پيدا مي‌کنيم و به اتاق ديگري برويد.»


3- اگر فرزند شما خيلي كوچك است و نمي‌توانيد او را تنها بگذاريد، پيش او بمانيد. اگر به طرف شما آمد، او را بغل كنيد ولي تا وقتي كه آرام نشده، چيزي را كه مي‌خواهد به او ندهيد.


4- خودتان را به كار ديگري مشغول كنيد. مثلا مطالعه كنيد. با ‌اين كار به او مي‌فهمانيد كه تا آرام نشود، نمي‌تواند توجه شما را جلب كند. اغلب پرخاشگري‌هاي بچه‌ها، اگر مخاطب مورد نظر حضور نداشته باشد، زودتر متوقف مي‌شود.


5- در صورتي كه كودك شما در يك مكان عمومي شروع به بدخلقي و پرخاشگري كرد، بدون توجه به نگاه‌هاي مردم، او را به گوشه‌اي خلوت ببريد و منتظر شويد تا آرام شود. به او بگوييد: «‌اينجا پيش تو مي‌مانم تا وقتي كه آرام شوي و با هم صحبت كنيم.» اگر بعد از سه يا چهار دقيقه باز هم به فرياد و گريه خود ادامه داد، او را برداريد و از آن مكان خارج شويد.


6- البته از ياد نبريد که بهانه‌جويي هميشه به پرخاشگري‌ منجر نمي‌شود و در واقع كودكان به علل مختلفي ‌اين كار را انجام مي‌دهند.


• هنگامي كه كودك شما چيزي مي‌خواهد ولي نمي‌تواند آن را به ‌دست آورد.


• وقتي يادگيري انجام كاري برايش دشوار باشد.


• وقتي كه خسته شده باشد.


پس با اجتناب از عواملي كه ممكن است به بهانه‌گيري و در نهايت پرخاشگري منجر شود، مي‌توانيد از وقوع تنش جلوگيري كنيد.


7- اگر مي‌بينيد كودك خردسالتان مي‌خواهد پازلي را كه خواهر بزرگ‌ترش انجام مي‌دهد بازي كند، يا او را در‌ اين بازي با خواهرش همراه كنيد يا ‌اينكه توجه‌اش را به بازي ديگري كه بيشتر مناسب سن‌ او باشد، جلب كنيد.


8- از كودك خود انتظاري بيش از آنچه كه از عهده‌اش برمي‌آيد، نداشته باشيد. خردسالان به ‌اين دليل كه قدرت تحمل زيادي ندارند، نمي‌توانند خود را براي مدت طولاني سرگرم كنند؛ بنابراين كودك خردسال خود را در ساعات شلوغ روز و در صف‌هاي طولاني به خريد يا به بانك نبريد و اگر بايد او را به جايي ببريد كه مي‌دانيد معطل مي‌شويد، براي سرگرمي او اسباب بازي و خوراكي همراه ببريد.
منبع: بیتوته
پدر و مادر شدن به غیر از احساس شادمانی،‌ دردسرهای فراوانی نیز به دنبال دارد. درست مانند این است که یک قرارداد بیست و چند ساله امضا کرده باشید. آرزوهای ضد و نقیض زیادی هستند که در سرتاسر دوران کودکی وجود دارند و حتی به سال‏های نوجوانی هم کشیده می‏شوند.‌

 

 

 

والدین صبر داشته باشند


کودکان با ذهنیتی مختص خودشان متولد می‏شوند. بعضی از کودکان نسبت به سایرین لجبازتر هستند. همه کودکان گاهی لجبازی می‏کنند و این رفتار می‏تواند علل گوناگونی داشته باشد. علت لجبازی می‏تواند ترس‏های غیرمنطقی یا مقاومت در برابر تغییر باشد. لجبازی کودکان گاهی موجب شرمندگی شما می‏شود. در چنین مواقعی واکنش والدین خشم و عصبانیت است؛ چرا که احساس می‏کنند رفتار کودک در تقابل با قدرت و اختیار آنهاست. با این وجود پدرها و مادرها نمی‏دانند که خشم آنها فقط به آتش لجبازی بیشتر کودک دامن می‏زند.

 

در اینگونه مواقع، والدین باید صبور باشند. در وهله اول باید ریشه لجبازی کودک را کشف کنند. باید آرام و خونسرد و با دانش و درک کافی فکر کنند تا این موقعیت‏ها را به لحظاتی مسرت‌بخش بدل كنند. آنها باید بینش خود را بر اساس رفتار کودک تنظیم کرده و آرامش و خونسردی را پیشه كنند.

 

 

 

نکاتی که می‏توانند کارساز باشند‌


لجبازی را یک ویژگی منفی ندانید بلکه به آن با دید مثبت نگاه کنید.

 

لجبازی کودک می‏تواند نشانه این باشد که او به فکر خودش است و می‏تواند قاطعانه افکار و عقاید خود را به زبان آورد.‌

 

اگر موضوع چندان جدی نیست،‌ هیچ ضرری ندارد که با کودک خود مذاکره کنید و به توافق برسید.

 

بیش از حد واکنش نشان ندهید. دیدگاه خود را به آرامی برای کودک شرح دهید.

 

گاهی اوقات بهترین روش مقابله با بی‌ادبی کودک، این است که در این باره با او گفتگو کنید. زمانی با او حرف بزنید که هر دو آرام شده باشید.

 

 

 

مشکل را شناسایی کنید


مشکل را شناسایی کنید و به کمک خود کودک، دنبال راه حل بگردید. به این ترتیب او دیگر شما را دشمن خود نمی‏داند.

 

اگر از کودک خواستید کاری را انجام دهد،‌ برای پیشگیری از مشاجره مزاحم کار او نشوید.‌

 

رفتار محترمانه‏ای نسبت به کودک داشته باشید. به او احترام بگذارید. روش‏های تربیتی ما بزرگ‌ترها،‌ احترام ناشی از ترس کودک را به همراه دارد.‌

 

وقتی از کودک می‏خواهید کاری را انجام دهد، قاطع باشید. شما که نمی‏خواهید در حق‌تان لطف کند. همچنین عواقب نافرمانی را به او متذکر شوید.‌

 

یکی از بهترین روش‏های احترام گذاشتن به کودک، این است که در روش‏های انضباطی خود مهربان و قاطع باشید. مهربانی، نشانه احترام شما به کودک و قاطعیت، نشانه احترام شما برای کاری است که باید انجام شود.

 

 

 

از کودک درخواست منطقی کنید


یادتان باشد درخواست‏های شما از کودک باید منطقی باشند.

 

فراموش نکنید وقتی کودک همکاری می‏کند و رفتار خوبی از خود نشان می‏دهد، او را تشویق کنید.

کودکان لجباز احساس می‏کنند، یکی باید برنده شود و دیگری باید ببازد. برای چنین موقعیتی،‌ طرز فکر برنده- برنده، بهترین راه‌حل است. به نیازها و خواسته‏های کودک پاسخ دهید. به او بگویید که پدر و مادر هم می‏خواهند برنده باشند و آیا راه‌حلی را سراغ دارد که به نفع شما و خودش باشد؟

 

وقتی پدر و مادر احساس می‏کنند اوضاع وخیم شده است، باید به دنبال روش‏های درمانی باشند. قرار نیست به رفتار بد کودک پاداش بدهید بلکه باید در رابطه خودتان با او تجدید نظر کنید. دنیا را از دریچه چشمان کودک خود ببینید.

 

علاوه بر نکات فوق،‌ باید یادتان باشد که صبر بسیار مهم است. اگر صبر و تحمل خود را از دست بدهید،‌ نمی‏توانید کودک لجباز خود را کنترل کنید.

 

‌منبع:whereincity.com
به همه مادران عزیز سایت نی نی عسل را معرفی می کنم که از بارداری تا داشتن فرزند توانمند هستش دیدن لینک ها برای شما امکان پذیر نیست. لطفا ثبت نام کنید یا وارد حساب خود شوید تا بتوانید لینک ها را ببینید.